مقدمه؛ انقلابی به نام بازگشت انرژی در مهندسی فوت‌ور

اگر در چند سال اخیر به دنبال خرید یک کتونی رانینگ تخصصی، کفش پیاده‌روی حرفه‌ای یا کتونی‌های مناسب باشگاه بوده باشید، احتمالاً بارها و بارها اصطلاح «بازگشت انرژی» (Energy Return) به گوشتان خورده است. کمپانی‌های بزرگ دنیا در تبلیغات خود مدام ادعا می‌کنند که لژ کفش‌هایشان بالاترین درصد بازگشت انرژی را دارد. اما این اصطلاح دقیقاً به چه معناست؟ آیا واقعاً کفش‌ها می‌توانند به ما انرژی تزریق کنند؟

>>بیشتر بخوانید:کتونی پایداری (Stability) چیست؟ کالبدشکافی کفش‌های اصلاح‌کننده انحراف مچ پا

واقعیت این است که هیچ کفشی نمی‌تواند خودش انرژی تولید کند؛ اما مهندسی مواد و بیومکانیک به جایی رسیده است که کفش‌ها می‌توانند از اتلاف انرژی طبیعی بدن شما جلوگیری کنند. این تکنولوژی که مستقیماً با سرعت، کاهش خستگی و سلامت مفاصل در ارتباط است، انقلابی در صنعت کتونی ایجاد کرده است. در این مقاله تخصصی از وبلاگ کتونی کاپا، به زبان ساده اما کاملاً علمی بررسی می‌کنیم که بازگشت انرژی چیست، چطور کار می‌کند و کدام متریال‌ها در این زمینه پادشاهی می‌کنند.

فیزیک حرکت؛ مکانیسم بازگشت انرژی به زبان ساده

برای درک این مفهوم، باید به قانون اول نیوتن و قانون پایستگی انرژی رجوع کنیم. وقتی شما می‌دوید یا قدم برمی‌دارید، با هر گام نیروی عظیمی را به زمین وارد می‌کنید. در کفش‌های قدیمی و سنتی، این نیرو پس از برخورد با زمین کاملاً تلف می‌شد و به صورت یک ضربه مخرب به مفاصل زانو و کمر شما برمی‌گشت یا توسط فوم‌های معمولی جذب و نابود می‌شد.

اما در کتونی‌های مجهز به سیستم Energy Return، لایه میانی (Midsole) کفش مانند یک «اسفنجِ مینیاتوری فشرده و فنری» عمل می‌کند. فرآیند بازگشت انرژی در سه مرحله بیومکانیکی اتفاق می‌افتد:

1. مرحله فرود (Impact): پای شما روی زمین فرود می‌آید و وزن و نیروی حرکتی شما فوم یا کپسول هوا را به شدت فشرده می‌کند (ذخیره انرژی پتانسیل کشسانی).

2. مرحله انتقال (Transition): فوم فشرده شده، ضربه را جذب کرده و مانع از انتقال آن به زانوها می‌شود.

3. مرحله پرتاب (Toe-Off): درست در لحظه‌ای که می‌خواهید پایتان را از زمین بلند کنید و گام بعدی را بردارید، فوم فشرده شده به سرعت به حالت اولیه خود بازمی‌گردد و مثل یک منجنیق یا فنر، پای شما را به سمت جلو و بالا پرتاب می‌کند.

به زبان ساده، کفش انرژیِ ناشی از فرود شما را می‌گیرد، آن را ذخیره می‌کند و در گام بعدی به خودتان پس می‌دهد!

چرا بازگشت انرژی برای ورزشکاران و عموم مردم حیاتی است؟

داشتن کفشی با خاصیت ارتجاعی و بازگشت انرژی بالا، چندین مزیت بزرگ بیومکانیکی به همراه دارد:

1.کاهش چشمگیر خستگی عضلانی (Efficiency)

وقتی کفش پای شما را به جلو پرتاب می‌کند، عضلات دوقلوی ساق پا، همسترینگ و تاندون آشیل نیاز به تلاش کمتری برای برداشتن گام بعدی دارند. این یعنی با مصرف اکسیژن کمتر و ضربان قلب پایین‌تر، می‌توانید مسافت بیشتری را بدوید یا پیاده‌روی کنید بدون اینکه عضلاتتان دچار گرفتگی و تجمع اسید لاکتیک شوند.

2.افزایش سرعت و بهبود رکورد (Speed)

در دوش‌های سرعتی و مسابقات ماراتن، حتی صدم ثانیه‌ها هم مهم هستند. بازگشت انرژی بالا باعث می‌شود زمانِ چسبیدن کفش به زمین (Ground Contact Time) کاهش یابد و شما گام‌های چابک‌تر و سریع‌تری بردارید.

3.محافظت مفاصل در برابر فرسودگی

این لژها علاوه بر پرتاب پا، ضربه‌گیرهای فوق‌العاده‌ای هستند. آن‌ها اجازه نمی‌دهند شوک ناشی از دویدن روی آسفالت سخت به غضروف‌های زانو آسیب بزند.

کدام تکنولوژی‌ها بالاترین بازگشت انرژی را دارند؟

کمپانی‌های بزرگ برای رسیدن به بالاترین نرخ بازگشت انرژی، به سراغ متریال‌های فضایی و کپسول‌های گازی رفته‌اند. دو نمونه از برترین‌های این تکنولوژی که در فروشگاه کتونی کاپا نیز موجود هستند عبارتند از:

1.فناوری نایک ایر زوم (Nike Air Zoom)؛ انفجار انرژی با هوای فشرده

نایکی یکی از ارکان اصلی بازگشت انرژی در جهان است. در کپسول‌های ایر زوم، گاز نیتروژن تحت فشار به همراه هزاران رشته الیاف پلیمر کششی متراکم قرار گرفته است. وقتی به این کپسول‌ها فشار وارد می‌شود، الیاف داخلی مثل فنر فشرده شده و در کسری از ثانیه باز می‌شوند. پاخور نایک زوم به شما حسی از چابکی و پرواز می‌دهد که برای تردمیل و دویدن‌های سرعتی بی‌نظیر است.

2.فناوری ABZORB در نیوبالنس (New Balance 530)؛ تعادل میان نرمی و بازگشت انرژی

تکنولوژی ابزورب در مدل‌های محبوبی مثل نیوبالنس ۵۳۰، ترکیبی هوشمندانه از فوم فشرده اورتان و کپسول‌های پلیمری است. این سیستم تمرکز ویژه‌ای روی مهار ضربه دارد، اما فوم متراکم آن به گونه‌ای مهندسی شده که پس از فشرده شدن، خیلی سریع فرم اولیه خود را پیدا می‌کند و یک بازگشت انرژی ملایم، مداوم و بسیار پایدار را برای پیاده‌روی‌های طولانی روزمره فراهم می‌سازد.

تفاوت فوم‌های معمولی با فوم‌های بازگشت انرژی چیست؟

یک فوم معمولی (مثل کفش‌های فیک و ارزان‌قیمت بازار) شاید در چند روز اول نرم به نظر برسد، اما فاقد خاصیت «پاسخ‌دهی» (Responsiveness) است. این فوم‌ها پس از فشرده شدن، به کندی به حالت اول برمی‌گردند و انرژی شما را هدر می‌دهند؛ حسی شبیه به دویدن روی شن‌های ساحل! اما فوم‌های پیشرفته و کپسول‌دار، حسی شبیه به پریدن روی ترامپولین را شبیه‌سازی می‌کنند؛ یعنی سریع، پویا و زنده هستند.

چرا دوردوخت داخلی در کتونی‌های مجهز به بازگشت انرژی اهمیت دارد؟

کتونی‌هایی که نرخ بازگشت انرژی بالایی دارند، مدام در حال انقباض و انبساط‌های شدید هستند. فوم و کپسول این کفش‌ها در هر گام فشرده شده و دوباره باز می‌شود. این حرکت داینامیک و متوالی، فشار جانبی و کشش بسیار زیادی به چسب‌های متصل‌کننده لژ به رویه وارد می‌کند. در کارهای معمولی بازار، این فشار باعث می‌شود لژ کفش خیلی زود لایه لایه شده یا از بدنه جدا شود.

ما در مجموعه تخصصی کتونی کاپا این چالش فنی را به طور کامل حل کرده‌ایم. تمامی کفش‌های تکنولوژیک رانینگ و کژوال ما دارای تضمین دوردوخت کامل داخلی هستند. این دوخت ساختاری باعث می‌شود که زیره هوشمند کفش و رویه پارچه‌ای آن کاملاً به هم چفت شوند. در نتیجه، کفش تحت شدیدترین فشارهای ناشی از بازگشت انرژی، دویدن‌های طولانی روی تردمیل و استفاده‌های پرتحرک شهری، دفرمه نشده و اصالت ارگونومیک خود را کاملاً حفظ می‌کند.

>>بیشتر بخوانید:کتونی کوشن (Cushioned) چیست؟ کالبدشکافی پادشاهان راحتی و ضربه‌گیری در رانینگ

نتیجه‌گیری و انتخاب هوشمندانه

درک مفهوم بازگشت انرژی به شما کمک می‌کند تا بدانید برای هر فعالیت به چه کفشی نیاز دارید. اگر به دنبال سرعت، پویایی و خستگی کمتر در حین تمرین و زندگی روزمره هستید، دوران کفش‌های تخت و فوم‌های مرده به پایان رسیده است. پاهای شما شایسته استفاده از مهندسی روز دنیا هستند.

اگر دوست دارید حس فنریت انفجاری، وزن ناچیز و کپسول‌های فعال نایکی را روی تردمیل یا پیست تجربه کنید، همین حالا به بخش [دسته بندی رانینگ] در سایت کتونی کاپا سر بزنید. و اگر به دنبال یک استایل فوق‌العاده ترند، پینترستی و در عین حال لژ طبی ابزورب با بازگشت انرژی نرم و پایدار برای فتح خیابان‌ها هستید، صفحه [خرید کتونی نیوبالنس ۵۳۰] در انتظار شماست. با انتخاب سایز درست، انرژی گام‌هایتان را به خودتان بازگردانید!